دبیر علمی سمینار های اپتومتری

تاکنون بارها شاهد بوده ایم که در سمینارهای اپتومتری دبیر علمی اعلام شده در پوستر برنامه با دبیر اعلام شده در سامانه آموزش مداوم دو فرد متفاوت بوده اند.علت آن هم اینگونه بیان شده که تمام زحمات علمی برنامه را اپتومتریست همکارمان انجام داده اند ولی از آن جا که ایشان عضو هیئت علمی نیستند و نمی توانند دبیر علمی باشند ، تام آقای دکتر x که عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی y هستند به سامانه آموزش مداوم اعلام می گردد تا بتوان از امتیاز محتسبه آن برخوردار شد.
حال سئوال این است :
آیا یک کارشناس اپتومتری غیر هیئت علمی می تواند دبیر علمی یک همایش باشد یا خیر ؟

دنيا با بزرگ و کوچک يکجور رفتار می کند

شايد بد نباشد مطلع شويد

http://www.brienholdenvision.org

او نيز رفت. کوششهايش بيشمار بود.

روش شما برای نگهداری سوابق بيماران چيست؟

در طول نه سالی که بطور مستقل مطب اپتومتری داشتم در مورد حفظ و نگهداری سوابق بيماران، خيلی ضعيف عمل کردم. معمولا يادداشتهای مختصری را روی برگه های کوچکی می نوشتم تا دفعه بعد از آنها استفاده کنم. اگر جلسه فالوآپی داشتم که در طی يکی دوهفته بعد برگذار می شد، مشکلی نبود و يادداشتها را پيدا می کردم ولی اگر جلسه فالوآپ با فاصله برگذار می شد، پيدا کردن اطلاعات قبلی سخت بود – گاهی در سر رسيد يادداشت می کردم و گاهی هم يادداشتها را به خود بيمار می دادم تا دفعه بعد همراه خود بياورد. همه اينها به اين علت بود که اولا توانايی مالی چاپ چند هزار پرونده مقوايی را نداشتم و فضای کافی برای فايلينگ و حتی امکان خريد کشوهای متعدد برای فايلينگ را نداشتم.

نظر شما در مورد اهميت تشکيل و نگهداری پرونده بيماران چيست؟ چه مزايايی را برای شما ايجاد می کند؟ از همکارانی که می شناسيد، چند نفرشان در اين زمينه خوب عمل می کنند و روش کار آنها چيست؟

لطفا مشارکت فرماييد تا با هم بياموزيم.

اگر امروز مطب افتتاح کنم اول يک … می خرم

گمان کنم وقتش شده بی مزه بازی را کنار بگذارم و جواب را تقديمتان کنم.

در آن سالها که اولين نيمچه مطب را افتتاح کردم، اولين ابزارم همانطور که حکايت شد، تابلوی ديد بود، بعد جعبه عينک با يک ترايال فريم ارزانقيت خريدم – جعبه عينکش نو، ارزان ولی معرکه بود – گويا هندی بود ولی ديگر هيچکجا همچون جعبه عينکی نديدم  - حتی يادم نيست از کجا يا از کی آنرا خريدم. ولی ترايال فريمش به لعنت خدا نمی ارزيد. با همين ها در اکبر آباد اسلامشهر مريض می ديدم و عينک هم فيت می کردم. پولی جمع کردم که لنزومتر بخرم، اما لازم شد رتينوسکپ را پس بدهم. با پولی که جمع شده بود برای تهيه لنزومتر، باورم نمی شد که بتوانم رتينوسکپ و افتالموسکپ بخرم – ولی شد. ديگر وضعم خوب بود چون لوازم اصلی را داشتم. البته هنوز به جای لنزومتر، عينک مريض را با عدسيهای جعبه عينک خنثی می کردم و تا حدی هم قدرت آنرا با چشم حدس می زدم. طولی نکشيد که پول لازم برای خريدن يک لنزومتر روسی هم فراهم شد. شايد به لنزومترهای روسی بخنديد ولی برای من به مراتب بهتر از خنثی کردن عينک با عدسيهای ترايال فريم بود و قدرش را خيلی خوب می دانستم. يک سال و نيم گذشت و سربازی تمام شد. در درمانگاهی در ميدان امام حسين تهران، موقعيتی برای اجاره کردن يک اتاق پيش آمد. می گفتم بدون اتورفراکتومتر نمی توان شروع به کار کرد. رقابت در تهران سنگين است و ميدان امام حسين (ع) هم پر از عينکسازی و چشم پزشکی. حتما بايد اتورفراکتومتر هم داشته باشم. دو سال بعد اتورفراکتومتر خريدم ولی در آن دو سال بدون اتورفراکتومتر کار کردم و شد. اما يک کامپيوتر معمولی و يک نرم افزار سنجش ديد و ديد رنگ داشتم که قيمتش به مراتب کمتر از اتورفراکتومتر بود. اما يکی از عواملی که باعث جلب مردم به همان يک اتاق شد، تزئينات و دکوراسيون اتاق بود. پرده های مخمل سبز رنگ، ميز و صندليهای سبز و يک ويترين چوبی با شيشه های قوسدار و نورپردازی خوب که برای آن يک اتاق، بسيار زيبا می نمود. اولين بار بود که کسی در آن درمانگاه اين نوع دکوراسيون را به کار می برد. درز در را که باز می گذاشتم، مردم کنجکاو می شدند و سرک می کشيدند و من هم توضيح می دادم که اپتومتری چيست و کار من در آن درمانگاه چيست. چندی نگذشت که مسوولين درمانگاه هم تصميم گرفتند دکوراسيون مجموعه را تغيير دهند.

اينها همه در سال هزار و سيصد هفتاد و سه اتفاق افتاد. آن اتاق در آن درمانگاه هنوز هم درآمد قابل قبولی دارد.

اما امروز (جواب سوال) اگر موقعيتی پيش آيد و دوباره مطب را افتتاح کنم، اولين وسيله ای که تهيه می کنم، يک پرينتر جوهر افشان (نه ليزری) است و لاغير!

پرينتر ابزار رقابت من با همه رقبا خواهد بود – پرينتر رنگی برای من بيش از همه دستگاههای ديگر کار خواهد کرد. در کنار پرينتر رنگی، از يک وسيله جانبی پرينتر هم استفاده خواهم کرد که هزينه جوهر پرينتر را به مراتب کاهش می دهد. همين الان هم از يک پرينتر شش رنگ اپسون استفاده می کنم که شش کارتريج دارد و هر کارتريجش در اصل حدود 4.5 ميلی ليتر جوهر دارد – در عوض کارتريجهايی که من به دستگاه وصل کرده ام و در بيرون پرينتر قرار دارتد، 80 ميلی ليتر جوهر برای هر يک رنگ دارد – يعنی پرينتر من با 480 ميلی ليتر جوهر تغذيه می شود و تعداد پرينتهای من را به حدود بيست برابر پرينتر معمولی اپسون افزايش می دهد. بعلاوه، جوهر بطری ای تهيه می کنم و کارتريجهای اکسترنال را هر وقت لازم شد، دوباره پر می کنم و جوهر ليتری و بطری ای بسيار ارزانتر از جوهر مثقالی اپسون است. جالب اينکه ابزاری که من استفاده می کنم (به قول خودم، کارتريجهای اکسترنال) ساخته دست دوستان ايرانیمان است و شما در ايران به راحتی به آن دسترسی داريد!!!

حالا شما بگوييد، کاربردهای پرينتر در مطب چيست و چطور توان رقابت شما را چندين برابر می کند. اجازه بدهيد از خلاقيت شما سود ببرم، قبل از اينکه با ايده های خام خودم ذهن شما را مشوش و خلاقيتتان را ناقص کنم.

اين توصيه من ار لطفا جدی بگيريد. پرينتر رنگی، بهترين دوست شما در مطب خواهد بود اگر آنرا درست به کار بگيريد!

با بهترين آرزوها – ارادتمند شما: آيدين  : – )

 

جوابهاى همکاران

ممنونم از همه همکارانى که انقدر سريع پاسخ دادند به سوال به ظاهر ساده اى که ممکن است قدرى عميقتر از شکل ظاهرى آن باشد. ديديم که نظرات مختلفی مطرح شد. عده ای معتقد بودند همه تجهيزات ذکر شده در متن سوال، ضروری هستند و بدون داشتن همه آنها نمی توان مطب را افتتاح کرد. آيا اين گفته درست است؟ شايد بله، شايد نه. جا دارد به اين موضوع بيشتر فکر کنيم.

چند نفر از دوستان هم به درستی دقت کرده بودند که سوال قرار بود شما را مجبور به انتخاب فقط يکی از گرينه ها کند. ضمن اينکه در گزينه آخر می توانستيد هر دستگاه يا ابزار ديگری که مورد نظرتان بود را معرفی کنيد. برخی از همکاران رتينوسکپ و افتالموسکپ را به عنوان اولين وسيله عنوان کرده بودند. بعضی از همکاران هم عاقلانه تابلوی ديد را به عنوان اولين ابزار معرفی کرده بودند (گزينه 4)

بايد اعتراف کنم که سوال من قدری گنگ بود – اما عمدا سوال را گنگ طرح کرده بودم تا نظرات همکاران را بشنويم و بحث را با گفته های شما خوبان باز کنيم.

يکی از دوستان به موضوع توانايی رقابت اشاره کرده بودند.

چند روز پيش هم طبق معمول در سايت صحبت اين بود که چگونه می توانيم به رشته اپتومتری (و به خودمان) و به مردمی که نيازمند خدمات ما هستند کمک کنيم. گفتگويی داشتيم و در نهايت يکی از نظرها اين بود که يک راه همفکری از طريق اين سايت است. آنچه شما همکاران در اينجا نوشتيد، يکی از همين همفکريها و کمکها به رشته بود. اگر اين همفکريها را توسعه دهيم، قطعا برای نسل جوانتر اپتومتری مفيد خواهد بود. يکی از دغدغه های اپتومتريستهای جوان، و قديميترهايی که هنوز مطب نزده اند، شايد اين باشد که چگونه می توان با بودجه محدود، مطبی را افتتاح کرد که سريع به بازدهی بيافتد و بازپرداخت چکها و اقساط را امکانپذير نمايد.

من معتقدم يکى از راههاى تقويت اپتومترى، داشتن مطبهاى اپتومترى قوى است. هميشه اپتومترى را در ذهنم با دندانپزشکى مقايسه مى کنم. چرا؟ چون دندانپزشکها هم مثل ما هزينه افتتاح مطبشان بالا است. ولى در مجموع موفقتر از اپتومتريستها هستند – موافقيد؟ شايد موافق نباشيد. ولی اگر بتوانيم کيفيت کار مطبهايمان را بهبود دهيم، قطعا به نفع همه است. با اين يکی که موافقيد، نه؟

يادداشت امروز را با بازگويی آنچه که در زمان افتتاح مطب خصوصی برای خودم پيش آمد ادامه می دهم (تعدادی از شما که من را می شناسيد، بخشهايی از اين حکايت برايتان تکراری است) ولی اين حکايت پاسخی است که من در آن سالها به سوال اول اين بحث دادم – در عمل:

سال هزار و سيصد و هفتاد و يک بود. چند ماه قبل از افتتاح اولين مطبم، سرباز بودم و در اسلامشهر (سی و سه کيلومتری جنوب غربی ميدان آزادی تهران) به عنوان پيام آور بهداشت شروع به کار کردم. محل کارم درمانگاه دولتی شبکه بهداشت بود و هيچگونه تجهيزات اپتومتری در اختيار نداشتيم. من و يک اديولوژيست با هم در يک اتاق درمانگاه می نشستيم و هيچ کاری نداشتيم که بکنيم. مدتی اين در و آن در زديم تا تجهيزات بگيريم – فايده ای نداشت. تسليم شديم. بيکار و بی عار می نشستيم و گذر ايام را نظاره می کرديم. دست آخر، من يک چارت ديد مقوايی و يک آينه آوردم و در اتاق نصب کردم (با هزينه شخصی در مرکز بهداشت روستايی دولتی) . حالا حداقل می توانستم ديد افراد را اندازه بگيرم. در درمانگاه چهار پزشک عمومی داشتيم که فوق العاده سرشان شلوغ بود. وقتی متوجه شدند که امکان ديد گرفتن وجود دارد، بيمارانشان را در موارد نياز می فرستادند تا من ديدشان را بگيرم. برای پزشک عمومی، اين کمک خوبی بود چون نه تنها ديد بيمار را با دقت کامل بدست می آورد، بلکه قدری هم صف و شلوغی جلوی اتاق خودش را مديريت می کرد – مريضی که پيش من و اديولوژيست می آمد – تا مدتی جلوی در اتاق پزشک نبود – يک نفر کمتر – يک فرياد کمتر! همين باعث شد که فرصتی دست داد تا در ضمن سنجش بينايی  بيماران ارجاع شده، مواردی که عفونت چشمی و ناراحتی های روتين چشمی داشتند را برای پزشک عمومی پس می فرستادم و می گفتم: راستی، شايد بخواهيد فلان مورد اين بيمار را هم درمان کنيد.

يک روز خانمی 25 تا 30 ساله ارجاع داده شد برای سنجش ديد. داخل اتاق که آمد (هنوز خوب به ياد دارم)، نشست روی صندلی و آرنج دست راستش را روی ميز تکيه داد، درحالی که چشم راست را با کف دستش پوشانده بود، گفت: مدتی است اين چشمم ناراحت است. يکی دو سوال پرسيدم و گفتم دستت را بردار چشمت را ببينم. با ترديد دستش را برداشت. دورتادور چشم ورم کرده بود و از شکافی افقی به عرض دو سه ميليمتر در پايين پلک تحتانی چرک و شيرآبه به سمت پايين تراوش می کرد!!! تشخيص قطعی بود: سلوليت حاد اربيت همراه با درناژ چرک به روی پوست و احتمال انتقال عفونت به فضای ساب آراکنوئيد، مننژيت و مرگ در کوتاه مدت!!! نمی دانم چقدر آرامشم را حفظ کردم، شايد کاملا آشکار بود که دست و پايم را گم کردم، شايد هم کاملا آرام بودم ولی به ياد دارم که به بيمار گفتم همانجا بماند تا من برگردم. سريع نزد يکی از پزشکهای عمومی خودمان رفتم و گفتم. فلان مريض را شما فرستاده ايد؟ گفت بله. گفتم، آماده شنيدن تشخيص هستيد؟ با تعجب نگاه کرد و گفت: چی شده؟ گفتم: سلوليت حاد اربيت با درناژ اپیدرمال و … (همانکه در بالا گفتم). چشمهايش گرد شده بود. گفت: اقدام درمانی؟ گفتم: آنتی بيوتيک موضعی و سيستميک فوری، و بسته به تشخيص و تاييد شما آنتی بيوتيک درون وريدی و اعزام اورژانس به بيمارستان فارابی (آمبولانس فوری)!!!

دو روز بعد، پزشک عمومی پيش من آمد و گفت: تشخيصت و درمانت کاملا درست بود. بيمار را از مرگ نجات دادی. از امروز، همه مريضهای چشمی را تو می بينی، عفونت و غير عفونت، همه اش کار خودت است. داروها را هم برای من می گويی، من برايت می نويسم – البته اگر لازم باشد تغييرات لازم را هم اعمال می کنم. اينبار چشمهای من گرد شده بود. آنشب و طی هفته های آينده، تمام کتابها و منابع مربوط به درمان بيماريهای چشمی را می خواندم و در طی يک سال و نيم بعد، تمام مريضهای چشمی درمانگاه به عهده من بود.

همه اينها با يک تابلوی ديد ساده شروع شد!!! آيا می توان با يک تابلوی ديد ساده شروع به کار کرد؟ بعضی وقتها بله!!!

اما اين جواب نهايی من به آن سوال نیست. در آنزمان اگر از من می پرسيديد اولين وسيله ای که تهيه می کنی چيست، لابد می گفتم تابلوی ديد! اگر امروز اين سوال را از من بپرسيد، جوابم نه تابلوی ديد است، نه هيچکدام از اقلامی که در متن سوال عرض کردم!!!

اجازه بدهيد سوال را اينبار اينگونه طرح کنم: اگر فرض کنيم گزينه 4 صحيح باشد – اگر فرض کنيم که ابزاری وجود داشته باشد که مهمتر از تابلوی ديد، رتينوسکپ + افتالموسکپ، لنزومتر، ترايال فريم و جعبه عينک و حتی مهمتر از اتورفراکتومتر باشد – اگر ابزار يا دستگاه يا وسيله ای باشد که بهتر از همه موارد فوق بتواند باعث تمييز و معرفی مطب شما شود، و اگر هدفتان معرفی مطب در کوتاهترين زمان و به ارزانترين روش باشد، اگر وسيله ای باشد که حتی قبل از تهيه وسايل فوق الذکر بتواند به موفقيت و بالابردن توان رقابت مطب شما کمک شايان توجهی بکند – به نظر شما آن وسيله چيست؟

دستگاهی ارزانتر، مهمتر و موثرتر از رتينوسکپ + افتالموسکپ، لنزومتر، ترايال فريم و جعبه عينک و حتی مهمتر از اتورفراکتومتر: نظر بدهيد لطفا.

چرا جواب را تا الان نداده ام؟ برای اينکه می خواهم شما هم تجربياتتان را به مشارکت بگذاريد – شايد شما روش و ابزار ديگری را معرفی کنيد که برای من و همه آموزنده باشد. خود گفتگوها و نوشته های شما قطعا برای من ايده آقرين خواهند بود. پس خواهش می کنم بنويسيد و همفکری کنيد. اگر شما باب صحبت در مورد تابلوی ديد را مطرح نمی کرديد، من يادم نمی شد که چقدر تابلوی ديد می تواند ارزشمند باشد.

منتظر يادداشتها و نظرات مهربان شما هستم

آيدين

اولين دستگاهی که موقع راه اندازی مطب اپتومتری تهيه می کنيد کدام است؟

 

قبل از اينکه ادامه اين مطلب را مطالعه فرماييد، لطفا چند دقيقه فکر کنيد. حقيقتا اگر امروز بخواهيد برای افتتاح مطب خودتان شروع به خريد کنيد و بودجه اتان هم چندين ميليونی نباشد و مجبور باشيد بعضی لوازم را بعدا تهيه کنيد، اولين وسيله ای که می خريد کدام خواهد بود؟ اجازه بدهيد سوال را بصورت تستی مطرح کنم.

 

به نظر شما مهمترين وسيله در مطب شخصی اپتومتری کدام است و بايد قبل از بقيه تهيه شود

الف) رتينوسکپ و افتالموسکپ

ب) جعبه عينک و فريم آزمون

پ) لنزومتر

ت) اتورفراکتومتر

ث) هيچکدام از موارد فوق

 

پاسخهای ارزشمندتان را برايم ارسال فرماييد تا من هم نظر ناقابل خودم را در يادداشت بعدی تقديمتان کنم

 

خدمات اپتومتری در مناطق محروم

انجمن اپتومتری فارس بعنوان یکی از ارکان طلایه داران سلامت،همیشه در ارایه خدمات بینایی وبهداشتی چشم به مناطق دور افتاده و محروم پیش قدم بوده است.اپتومتریست جمال حیدری رئیس انجمن اپتومتری فارس با بیان این نکته که،یکی از نیاز های جدی مردم،برای زندگی با کیفیت و شاداب،بهره بردن از بینایی کافی و داشتن چشمانی سالم است  افزود:توجه به  سلامت چشم و داشتن بینایی خوب در زندگی،باعث رشد و پیشرفت،امنیت و اسایش و کاهش خطرات می شود و کم توجهی به حس بینایی ،کاهش کیفیت زندگی ،عدم امکان نوآوری  و رضایت شغلی  و افزایش معلولیت ها ی چشمی  و مرگ و میرهای  بیشتر بر اثر حادثه در پی دارد.حیدری افزود:متخصصان  اپتومتریست اولین ارایه دهندگان خدمات بینایی هستند که در بحث پیشگیری  از اختلالات  بینایی ، تشخیص و اصلاح عیوب انکساری ،آموزش های لازم برای بهبود  و بهداشت بینایی ،همچنین  تشخیص خیلی از بیماری های چشم و ارجاع آن به جراح چشم پزشک در صف مقدم قرار دارند  و خدمت ارایه میدهند.وی اضافه کرد:پیش بینی می شود  با امکانات  و تجهیزات پزشکی  که دربیمارستان صحرائی در منطقه عشایری اقلید مستقر می شود و با حضور همکاران اپتومتریست، حدود 70 تا 80درصد خدمات مربوط به چشم و بینایی،به صورت سر پایی ارایه  گردیده  و نیاز به مراجعه بیمار  به مراکز تخصصی بالاتر مرتفع گردد.خدمات رایگان  اپتومتری (بینایی سنجی)شامل:معاینات بینایی سنجی،تعیین نمره عینک و تحویل عینک به افراد بی بضاعت می باشد.خدمات رایگان چشم پزشکی شامل معاینات چشم از نظر بیمارها،تحویل دارو و انواع عمل های جراحی چشم با ارجاع به بیمارستان های تخصصی تر توسط جراح چشم پزشک انجام می گیرد.

منبع ………….

بینایی سنجی؛ برادر ناتنی نظام سلامت

گروه جامعه /پروین محمدی - با اینکه اجرای «طرح تحول نظام سلامت» با اقبال همگانی روبه رو شده و تاکنون ثمرات و آثار مثبت فراوانی برای بیماران و مجموعه پزشکی داشته است،

اما همان طور که هر طرحی در حین اجرا با نقاط ضعف و قوت روبه رو می‌شود، در این برنامه نیز کم و کاستی‌هایی به چشم می‌خورد که باید مورد توجه قرار گیرد و برای رفع مشکلات موجود، برنامه ریزی گردد تا «پازل سلامت» تکمیل شود.

از جمله کاستی‌های برنامه «تحول نظام سلامت» از قلم افتادن جامعه اپتومتری به عنوان عضوی از خانواده بزرگ بهداشت و درمان و زیرمجموعه نظام سلامت است که نه در طرح تحول و نه در برنامه پزشک خانواده جایگاهی برای این گروه تعریف نشده و متأسفانه این موضوع سبب کاهش انگیزه ارایه خدمات مطلوب در پیشگیری از کم بینایی و نابینایی جامعه و از سویی سرگردانی و سردرگمی بیماران شده است. به منظور آشنایی بیشتر با مشکلات جامعه اپتومتری و عوارض و پیامدهای آن با چند تن از مسؤولان کشوری اپتومتری گفت و گو و مهمترین مشکلات این حوزه را بررسی کرده‌ایم.

اپتومتریست‌ها؛ اولین مراقبان چشمها

دکتر عباس عظیمی، عضو بورد کشوری اپتومتری وزارت بهداشت، عضو هیأت بدوی نظام پزشکی و رئیس انجمن اپتومتری خراسان در این باره می‌گوید: دانش اپتومتری یکی از علوم بسیار مهم و تأثیرگذار در «نظام سلامت» بسیاری از کشورها از جمله ایران است. اپتومتریست‌ها به عنوان مراقبان اولیه «چشمها» در حوزه بینایی وظایف بسیار سنگینی برعهده دارند.

عضو هیأت مدیره انجمن علمی اپتومتری ایران با اشاره به توانمندی‌ها و خدمات گسترده اپتومتریست‌ها در طول 40 سال گذشته، «اپتومتری» را یکی از شاخصهای ارتقای «نظام سلامت» کشور می‌داند و بر ضرورت به کارگیری این گروه به منظور ارتقای «سلامت چشم و بینایی» هموطنانمان تأکید می‌کند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی مهمترین مشکلات اپتومتری را در کشورمان برمی‌شمارد و می‌گوید: ناآشنایی جامعه و حتی برخی مسؤولان با حرفه اپتومتری و اینکه برای معاینات عیوب انکساری حتماً باید به اپتومتریست مراجعه شود، موضوعی است که باید به آن توجه شود؛ زیرا مسأله بررسی بینایی آحاد مردم در تخصص اپتومتریست‌هاست.

در این میان مشکل بزرگ، عدم همکاری بیمه‌ها با اپتومتریست‌هاست که نیاز به تعامل و حمایت سازمانهای بیمه‌گر دارد.

ارتقای علمی اپتومتریست‌ها

مسأله مهمتر ارتقای علمی اپتومتریست‌هاست که در صورت راه اندازی دوره‌های تخصصی PHD در دانشگاه‌های معتبر کشور از جمله زاهدان، ایران و شهید بهشتی پشتوانه علوم اپتومتری قوی‌تر شده و به آموزشهای مورد نیاز دست خواهند یافت.

نکته دیگر که باز هم از اهمیت زیادی برخوردار است اینکه وزارت بهداشت با کمک دانشگاه‌های علوم پزشکی و مشارکت اپتومتریست‌ها طرحهای غربالگری مانند آمبلیوپی (تنبلی چشم) را برای پیداکردن عیوب انکساری کودکان و حتی بزرگسالانی که دچار مشکل هستند و هنوز موقعیت‌ معاینه چشم پیدا نکرده‌اند، اجرا کند و این افراد را به مراکز معتبر اپتومتری معرفی کنند؛ زیرا طبق بررسی‌های سازمان بهداشت جهانی، تا پنج سال آینده جمعیت بیماران مبتلا به گلوکوما (آب سیاه) در سراسر دنیا به 80 میلیون نفر خواهد رسید که ایران هم مستثنا نیست و متأسفانه درصدی از مبتلایان به آب سیاه حتی خودشان از بیماری خودشان مطلع نیستند. نمونه این غربالگری‌ها در نیوزیلند و استرالیا انجام شده و نتایج بسیار خوبی داشته است که توصیه می‌شود، در ایران هم چنین برنامه‌هایی با کمک اپتومتریست‌ها انجام شود. البته نه تنها درخصوص گلوکوم، بلکه در مورد آب مروارید هم باید غربالگری انجام شود؛ زیرا یکی از مهمترین عوامل نابینایی بی‌توجهی به آب مروارید و در نتیجه نابینایی ناشی از آن است، که با غربالگری دقیق و منظم سالانه از هزاران «نابینایی» جلوگیری خواهد شد.

بیمه ها همکاری نمی کنند

دکتر علی میرزاجانی، رئیس انجمن علمی اپتومتری ایران نیز اپتومتریست‌ها را یکی از گروه‌های مهم جامعه پزشکی می‌داند و عنوان می‌کند: هنوز آن طور که باید در کشور ما به ارزش واقعی رشته اپتومتری پی نبرده‌اند و مردم نیز به خوبی این متخصصان بینایی‌سنجی را نشناخته‌اند.

وی تصریح کرد: 80 درصد اطلاعات افراد از طریق بینایی دریافت می‌شود و 70 تا 80 درصد یادگیری نیز از طریق بینایی صورت می‌گیرد، بنابراین «بینایی» در میان حواس پنجگانه یکی از حواس بسیار مهم است که چه به لحاظ جسمی، چه روانی و چه اجتماعی و معنوی، سلامت افراد به آن بستگی دارد.

دکتر میرزاجانی با تأکید بر تأثیر «سلامت بینایی» در ارتقای سلامت جامعه و در نتیجه توسعه و پیشرفت در زمینه‌های مختلف علمی، اجتماعی و اقتصادی خاطرنشان می‌کند: با اینکه یکی از خدمات تخصصی اپتومتریست‌ها با سابقه 50 سال در ایران تجویز عینک است، اما امروز برخی از بیمه‌های تکمیلی نسخه اپتومتریست‌ها را برای پرداخت هزینه‌های پروتز عینک نمی‌پذیرند و این مسأله سبب ضرر و زیان بیمار و سرگردانی مردم و دوباره کاری برای آنان می‌شود و آنها باید حتماً با پرداخت هزینه مجدد و مراجعه به جراح چشم نسخه خود را ممهور به مهر جراح کنند تا بیمه هزینه پروتز عینک را بپردازد! این اشتباهی است که هر چه زودتر باید اصلاح شود.

دکتر میرزاجانی یکی از معضلات جدی دیگر جامعه اپتومتری و خدمات بینایی را عدم نظارت وزارت بهداشت در جلوگیری از فعالیت مراکز غیرقانونی ساخت عینک طبی می‌داند و می‌افزاید: امروز خیلی از مغازه‌ها را می‌بینیم که عینک طبی می‌فروشند و یا فروشنده‌های عینک آفتابی در زمینه ساخت عینک طبی دخالت دارند و متأسفانه شاهدیم که عینکهای بسیاری بدون رعایت استانداردهای لازم علمی ساخته می‌شود که مصرف کننده و بیمار را دچار عوارض چشمی زیادی می‌کنند و هیچ نظارتی هم بر کار آنها نمی‌شود.

جای خالی اپتومتریست‌ها در نظام سلامت

وی نادیده گرفتن اپتومتریست‌ها در برنامه تحول نظام سلامت و نظام ارجاع و طرح پزشک خانواده را یک معضل جدی برشمرد و یادآور شد: تمام برنامه‌های سلامت برای ارایه سرویسهای بهتر و ارزان‌تر در مقوله بهداشت و درمان مردم طراحی شده تا بیماران بدون دلیل به سطوح بالاتر (متخصص و فوق متخصص) مراجعه نکنند و هزینه‌های فراوان به خانواده‌ها و دولت تحمیل نشود، ولی به رغم ذکر نام اپتومتری در ذیل ارجاعهای مهم در دستورالعمل اجرایی طرح نظام ارجاع و پزشک خانواده، متأسفانه به کارگیری نیروهای اپتومتریست در این شبکه تعریف نشده است، به طوری که حتی در صورت نیاز به عینک مطالعه پزشک خانواده، بیمار را به جای معرفی به اپتومتریست به متخصص جراحی چشم ارجاع می‌دهد و بیمار به جای صرف هزینه کمتر و برخورداری از بهترین سرویس و دریافت خدمات تخصصی اپتومتری برای تجویز عینک به متخصص جراحی که خلاف نظام ارجاع می‌باشد، مراجعه می‌کند.

وی به مشکلات دیگری در حرفه اپتومتری اشاره می‌کند و می‌گوید: تحت پوشش نبودن اپتومتری در بیمه‌ها سبب شده بهزیستی هم همکاری لازم را با این گروه نداشته باشد و با اینکه حدود دو دهه با همکاری اپتومتریست‌ها (بدون چشمداشت مالی) حرکت بسیار خوبی در راستای پیشگیری از آمبلیوپی (تنبلی چشم) در ایران انجام شده، ولی متأسفانه در چند سال اخیر به دلیل استفاده از شرکتهای خصوصی با عنوان NGO توسط افراد غیرمتخصص و بدون صلاحیت علمی لازم، این طرح انجام شده و با استفاده از دستگاه «پلاسوپتیکس» روند صحیح غربالگری بینایی را تغییر داده‌اند که لازم است سازمان بهزیستی با همکاری انجمنهای اپتومتری در استانها، راهکار مناسبی برای اصلاح این روند داشته باشد.

اپتومتریستها جایگاه حرفه ای ندارند

محمدرضا محمد علیها، رئیس انجمن علمی اپتومتری ایران نیز تصریح می‌کند: در نظام پزشکی ما، دندان پزشکان و داروسازان دکتری حرفه‌ای دارند؛ مثلاً داروسازان فارماکولوژیت هستند و دکتر داروساز گفته می‌شوند و به همین دلیل در جامعه پزشکی و نظام سلامت جایگاه خود را یافته‌اند؛ از این رو اپتومتریست‌ها هم با گرفتن مدرک دکتری حرفه‌ای «دکترای اپتومتری» خواهند شد.

وی می‌افزاید: بسیاری از همکاران ما برای دریافت دکتری حرفه‌ای و ادامه تحصیل به خارج از کشور رفته و برنگشته‌اند؛ چون حرفه آنها در آنجا شناخته شده است و مردم با شناخت بیشتر، خدمات بهتر هم دریافت می‌کنند.

رئیس جامعه اپتومتری ایران به مشکل بیمه‌های مختلف اشاره و اضافه می‌کند: در مناطق محروم لب مرز و دورافتاده نه تنها به مردم مظلوم منطقه ظلم می‌شود و حتی یک چشم پزشک ندارند، بلکه به همکاران اپتومتریست ما هم ظلمی مضاعف تحمیل می‌شود؛ چون در شعاع دو کیلومتری یک اپتومتریست مشغول به کار است، ولی بیمه‌های پایه مثل کمیته امداد، نیروهای مسلح، تأمین اجتماعی و خدمات درمانی که بیمه سلامت ایرانیان شده است، با اپتومتریست‌ها قرارداد پرداخت ویزیت ندارند.

در حالی که اگر با اپتومتریست‌ها قرارداد ببندند، به لحاظ اقتصادی منافع بیشتری متوجه بیمه‌ها می‌شود، زیرا نفع اصلی برای بیمه است که پرداخت کمتری خواهد داشت.

تلاش برای بینایی مردم

وی با اشاره به طرح نورآوران سلامت و حضور فعال اپتومتریست‌ها در طرحهای کشوری یادآور می‌شود: با اینکه همکاران ما در تمام طرحهای مناطق محروم حضور دارند و همکاری شایانی می‌کنند ولی هیچ جا دیده نمی‌شوند و نامی هم از آنها نیست. بنابراین مشکلاتشان هم دیده نمی‌شود؛ مثلاً در طرح پیشگیری از تنبلی چشم که یکی از طرحهای موفق کشور محسوب می‌شود، اپتومتریست‌ها شرکت فعال داشتند، ولی بهزیستی با بخش خصوصی قرارداد بست و نسبت به اپتومتریست‌ها بسیار ناسپاس و نامهربان عمل کرد.

محمد علیها می‌گوید: جامعه اپتومتری به دنبال «نگاهی» است که کارهای بزرگ و تأثیرگذار آنها را در مناطق محروم وسیع کشور ببینند و تعریفی برای ضرورت حضور این سربازان نظام سلامت در جامعه
 پیدا کند.

اپتومتریست ها اولین ارائه دهندگان خدمات بینایی

سلامت نیوز: بر اساس طبقه بندی که سازمان بهداشت جهانی در زمینه تخصص ها و علوم مختلف در زمینه بهداشت و درمان ارائه داده است، اپتومتریست ها اولین ارائه دهندگان خدمات بینایی هستند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از مهر، دکتر ابراهیم جعفرزاده پور استاد دانشگاه علوم ایران و دبیر علمی هجدهمین کنگره سراسری اپتومتری ایران، افزود: براساس طبقه بندی که سازمان بهداشت جهانی در زمینه تخصص ها و علوم مختلف در زمینه بهداشت و درمان ارائه داده است اپتومتریست ها ارائه دهنده های خدمات اولیه بینایی هستند و به همین دلیل در کشورهای توسعه یافته اولین افرادی هستند که بیماران با مشکلات بینایی و چشمی به آنها مراجعه می کنند .

وی گفت: در هجدهمین کنگره اپتومتری که با سه محور اصلی خدمات اولیه بینایی، عدسی های تماسی و عدسی های عینک برگزار می شود ، ما سعی کرده ایم با توجه به تحول و تغییراتی که در نظام سلامت کشور بوجود آمده و همچنین رویکرد خدمات سلامت که به سمت جامعه محوری پیش می رود ما نیز در این زمینه بتوانیم خدماتی را که شامل بحث پیشگیری از اختلالات بینایی، عیوب انکساری و توصیه های لازم برای بهبود و بهداشت بینایی افراد جامعه است ارائه دهیم.

جعفرزاده پور ادامه داد: در جامعه فعلی ما به دلیل استفاده بیش از حد از انواع صفحات نمایشی مانند تلویزیون، کامپیوتر، موبایل، تبلت و … که به صورت روز افرون در زندگی افراد مورد استفاده قرار می گیرند سیستم بینایی عملکردی بیش از حد نرمال داشته که این امر می تواند تغییرات منفی در سیستم بینایی افراد ایجاد کند و عوارضی در پی داشته باشد که لازم است در جهت جلوگیری از این عوارض ایجاد شده فرهنگ سازی لازم صورت گیرد که در روزهای اول و دوم کنگره امسال به این مقوله مهم پرداخته خواهد شد ، که امید است بتوانیم با این کار سطح آگاهی جامعه و همچنین سلامت بینایی افراد را با همکاری و تلاش اپتومتریست ها ارتقاء دهیم.

وی عنوان کرد : جهت اجرای برنامه های غربالگری اگر ما بخواهیم همه بیماران یا همه افراد جامعه را به مراکز تخصصی و فوق تخصصی که در کشور است ارجاع دهیم باید تمام بودجه کشور را به نظام سلامت اختصاص دهیم اما با برنامه ریزی مناسب در چند زمینه مهم از جمله اورژانس های چشمی، بیماریهای عمومی که بر سیستم بینایی اثر می گذارد مانند بیماری دیابت ، آب سیاه یا گلوکوم از مواردی هست که اپتومتریست ها باید نسبت به آن ها آگاهی کافی داشته تا بتوانند این بیماری را درمراحل اولیه تشخیص داده و بیمار را به مراکز تخصصی و فوق تخصصی ارجاع دهند.

دبیر علمی هجدهمین کنگره اپتومتری ایران در زمینه اجرای طرح غربالگری در کشور گفت : برنامه غربالگری که برای بینایی وجود دارد تنها برنامه کشوری است که برای کودکان قبل از سن مدرسه انجام می شود که در آن افراد آموزش دیده ای هستند که ارزیابی کلی از بینایی کودک را انجام می دهند و موارد مشکوک را به اپتومتریست ارجاع می دهند و اپتومتریست اقدامات لازم را با توجه به شرایط بیمار انجام می دهد ولی هنوز در زمینه اختلالات و بیماری های چشمی برنامه غربالگری عمومی در کشور نداریم و امیدواریم این پروتوکل در آینده نزدیک توسط وزارت بهداشت تعریف شود

وی گفت: براساس پژوهشی که در سال ۱۳۹۲ انجام شد، مشخص گردید در حدود ۲۸ تا ۳۲ درصد از کودکانی که مورد ارزیابی و غربالگری توسط افراد آموزش دیده قرار گرفته بودند دارای اختلالات بینایی بودند که به اپتومتریست ها ارجاع داده نشده بودند که این امر نیاز به روز کردن اطلاعات و برنامه های غربالگری را بیش از پیش می سازد.

استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران اظهار داشت: کشور ما از نظر شرایط جمعیتی و اقتصادی کشوری است که هم ویژگی یک کشوردر حال توسعه را دارد و هم برخی از ویژگی هایش الگوی بیماری هایی است که در کشورهای توسعه یافته وجود دارد و آنچه به نظر می رسد ما باید از الگویی که در این کشورها وجود دارد از نظر شیوع و بروز بیماری ها تبعیت کنیم و در حال حاضر در کشورهای توسعه یافته بیشترین علت نابینایی مشکلات شبکیه ای و یا تغییراتی است که در اثر افزایش سن ایجاد می شود. بنابراین در بسیاری از شهرهای بزرگ، انجام غربالگری بینایی در میانسالی امری است ضروری و بهتر است قبل از اینکه عوارض چشمی زیادی را بوجود آورد به آن رسیدگی شود. اما در کشورهای در حال توسعه بیشترین علت نابینایی، بیماری های آب مروارید و آب سیاه است و به نظر می رسد انجام غربالگری در این زمینه در بسیاری از شهرهای ما که دسترسی به پزشک وجود ندارد و سطح آگاهی جامعه در زمینه معاینات دوره ای زیاد نیست یک امرضروری است

عقد قرارداد با اپتومتریست ها هم به سود بیمه ها و هم به نفع سلامت مردم است

عضو انجمن علمی اپتومتری ایران، گفت: با حمایت بیمه ها از خدمات اپتومتری، می توان درمان های مناسب برای بیماری های چشمی را به صورت ارزان و در اسرع وقت در اختیار مردم قرار داد.

به گزارش خبرگزاری مهر، ناصر صادقپور در آستانه برگزاری هجدهمین کنگره سراسری اپتومتری ایران (۱۴ تا ۱۶ مرداد)، افزود: هدف انجمن علمی اپتومتری ایران این است که افراد از نظر پیشگیری و انجام خدمات اولیه اپتومتری بتوانند هرزمان و در هر سنی امکان دسترسی و مراجعه ارزان برای بررسی بیماری های چشمی و معاینات چشمی را داشته باشند و این کار تنها با حمایت بیمه ها از خدمات اپتومتری امکان پذیر است.

این کارشناس ارشد اپتومتری، گفت: مردم باید اطمینان پیدا کنند که با حمایت بیمه ها، می توانند به صورت ارزان از خدمات اپتومتری که در دسترس شان قرار می گیرد، استفاده کنند و بدین شکل می توان با انجام معاینات زودهنگام و درمان های پشگیرانه از بروز بیماری های حاد چشمی در جامعه جلوگیری کرد.

صادقپور اشاره کرد: در حال حاضر بیمه ها به صورت سلیقه ای عمل می کنند و تنها بعضی بیمه های خصوصی با اپتومتریست ها قرار داد دارند و خدمات اپتومتری را به افراد تحت پوشش ارائه می دهند، ولی متاسفانه بیمه های پایه که شامل سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح، سازمان تامین اجتماعی و بیمه سلامت است، تا کنون قراردادی با اپتومتریست ها منعقد نکرده اند و تلاش زیادی توسط تشکل های اپتومتری تا امروز انجام شده است ولی بیمه ها تمایلی نشان نداده اند.

وی ادامه داد: امیدواریم بیمه ها به این نتیجه برسند که عقد قرارداد با اپتومتریست ها هم به سود خودشان و هم به نفع سلامت مردم است چرا که با حمایت بیمه ها ارائه خدمات بینایی و چشم توسط اپتومتریست ها در مقایسه با سایر گروه های پزشکی مشابه بسیار ارزان تر و در دسترس تر برای مردم انجام می شود.

صادقپور تاکید کرد: اگر خدمات اپتومتری تحت پوشش بیمه های اصلی قرار گیرند قشر زیادی از مردم دسترسی شان به خدمات بینایی سنجی و سلامت چشم آسان می شود و بسیاری از بیماری ها در کودکی و در سنین پایین مورد تشخیص زود هنگام قرار گرفته و در دراز مدت منجر به مشکلات شدید بینایی و حتی نابینایی فرد نمی گردد